Jacques en Elisabeth se Testament

Op 16 Desember 1719, toe Jacques Malan se gesondheid veel te wense oorgelaat het, het hy en sy vrou op hul plaas Morgenster, Hottentots-Holland, waar hulle toe woonagtig was, hulle gesamentlike testament gemaak.

'n Transkripsie van die testament gemaak deur Hercules Malan volg hieronder. Party plekke is die skrif onleesbaar en word met ... aangedui.

In den Name Godes Amen

Zij kennelijk bij verstand openbaren Instrumente as nou ijgelijke dien't behoort, dan in den Jare na de geboorte onses Heere en Zaligmakers Jesu Christi, Eenduijsent Sevenhondert, en negentien, op den sestienden dag der maand desember, de klocke 's morgens omtrent negen uuren, voor mij Frans Louis van Gas, Secrets van Stellenbosch en drakensteijn, in 't lijgame personen verschenen zijn, den vrijburger in 't ... ... Jacques Malan, en d' Eerbare Elisabeth le Long ... deezen Egte luijden de Secretaris Comps die kelijk, de ... Comp, frist en gesond, beijde haar verstand, ... ... ...  ten volle magtigh, de welken overdenkende des menschen levens broosheijst op deeser Aarden, als aan korte ende vergankelijke, de sekerheijt des doods, en onsekere uure van dien, dier ... niet gaar van mij 't deeser weerelt scheijde wilde voor anders aleer zij van haren tijdelijke goederen, Een van God almagtig verleend zondaar hebben gedisponeert, doende 't selve bij deeses, zoo zij opentlijke verklaarden, uijt een suijvere vrije willen en ... ... gemoed, sonder ... van ijmand; voorts herroependen, dood en ten ... ... alles voorgaanden testamenten, codicillen, giften ten Saken des doods of onder den ... en alle sodanige die Zij ooijt tevorent met Elkanderen souden gemaakt, houdenden deselve voor ... kragteloos, en van geener waarde, ... als of nooijt gepasseert; bevelende dat hare diaken in de genadige en barmhartide ... Godes onses Scheppers ende Zaligmakers en hare doode Lichamen ... der Aarde met aan ... begravingen naar tijd en Staats gelegendheijt voor aardt begeeferen ende maken de Testateuren deesen aan de diaconije Armen van Stellenbosch, Somina van eenhondert guldens indische waarden ende ses weken na de dood van een ijder van beijden ten behoevende gouste armen uijt haar ... vijftig guldens dito waarde.

Bijders ta ... ... ... ... ... nomineert, gestitueert dat ... bij deses gedien bijde Eerststervende is tot volkome en algehele Erfgenamen van alles zijnde met en dood te ontruijmene goederen, roerend en onroerende goederen uijtgesonderd Een g... ... ... de Testatrice zijnde ... Elisabeth le Long, hare vier tesame geprocreƫrde kinderen Elisabeth Anna, Daniel, Maria en David omme alsoo in vijf gelijke deelen ende haar ten deelen en bij versterf pro rata.

Insgelijk nomineert en institueerd de testatrice desen ... bij d' Eerststervende ... tot volkome en algeheele Erfgenamen van alles haren te latenen goederen gene Exempt als voordat testateur haren Egten man Jacques Malan als meden harer vijf voorkinderen geprocreer boj haren voorgaanden egten man Zalg den Landbouver Jan Jourdaan, zijnden kinderen genoemt, Pierre, Jean, Paul, Louis, Johanna, mitsgrs hare met dat ter ... ... ... ... ... Elisabeth, Daniel, Maria en david, omme alsoo in thien gelijke deelen onder haar tendeelen en bij versterf als voran; aangaande welke voorm. dispositien aanstellen en benoemen de testateuren mits desen tot Executeurs van dese hare uijtterse wille den E: oud landdrost Nicolaas van den ... en den weesmeester aan Cabo in wesen zijnde onmondige kinderen te weten, nevens en met de langstlevende van haar testateuren, met de maget ende vermogen omme door haar te samen bij 't of gaan van de hare 't zij bij versterf of andere bi... oorsaken, een ander voogt en Executeur in plaatse te verkiesen de Erfportie competeerende den onmondigen kinderen voort Eerst onder den langstlevende des testateuren, zoo lange als van wille en staat daar toe zal zijn berusten en wijdens ouders de als dan zijnde voogden; zijnde mede der testateuren vaste meeningen en begeerte hare natelatene goederen niet verkogt maar deselve door goede mannen getaxeert en geEstimeert zulle werden.

Verders de testateuren ... willende nogh begeerende, dat dese hare laaste wille ende begeerte sigh ijmand anders, ter wereld eenige bewind, gesagh en be... aanmatigen souden, soo excludeeren zij testateuren zich Expresselijk bijde den alle magistraten ... Curateuren ad Lites, weescamer, of die't ook souden mogen wesen; haar E.E. voor dies eigen andersints te name moeijte bedankende.

Al't welke voorsz. de testateuren van woorde tot woorde voorgelesen zijnde, verklaaren zij 't selven te zijn haar laaste wille ende begeerte, willende ende begeerende mits desen uijtdruckelijk, dat in alle deeses stand grijpen en Effect Sorteeren zal, 't zij als testament, Codicille ... voorts als sodanige makingh als best souden komen of mogen bestaan, waar 't schoon Eenige pligten naar regten verhijste mogten sij ommiteerd zijn, houdende deselve als hier omme geinsereert, Imploreende dieshalven het Benignum atgu fovaribile officium Iudices.

Aldus gedaan ende verleden in Hottentotsholland ten huijsen de testateur, ten overstaan van den vrijburger Barend Gildenhuijs, en Willem Odendaal, als getuigen van Geloven hier toen versogt /: was getekent : J. Malan, en Elisabeth le Long / lager / zn kennissen van mij Louis van Gras Secrets / in margine / als getuijgen B. Gildenhuijs, W. Odendaal / mij zegens / Accordeert met originaal / en getekend ... Secretaris

Verskeen ter weescamer Cabo de goede Hoop